Diabetes en hartziekten
Diabetes verhoogt 2 tot 4 maal uw risico op hartziekten. U kunt dat risico verlagen door een gezonde planmatige levensstijl na te streven.
Wat is een gezonde levensstijl? Het begint met uw diabetes onder controle houden en zich bewust te zijn van uw dieet en bewegingen. Daarnaast dient u uw lipiden en andere risicofactoren onder controle te houden. Iedereen moet een gezonde levensstijl nastreven maar dit geldt dubbel voor mensen met diabetes.
Definities en risicofactoren
- Lipiden - bloedvetten.
- Cholesterol - een wasachtige, vetachtige substantie geproduceerd door de lever die zorgt dat de cellen functioneren; het lichaam maakt alle cholesterol aan die u nodig heeft.
- LDL (low-density lipoproteine) - of de "slechte cholesterol", omdat het blijft kleven aan de wanden van de bloedvaten.
- HDL (high-density lipoproteine) - of ook wel de "goede cholesterol", omdat deze ervoor zorgt dat de LDL cholesterol wordt weggevoerd.
- Triglyceriden - ander soort vet in het bloed, dat eveneens kan verhogen na het eten van een vetrijke maaltijd.
- Lipiden Profiel - een reeks laboratoriumtesten met o.a. LDL, HDL en triglyceriden.
Wat zijn de risicofactoren voor hartziekten?
Risicofactoren kunnen zijn
- Leeftijd: boven 45 jaar voor de mannen; boven 55 jaar indien je een vrouw bent
- Familiale voorgeschiedenis
- Roken
- Hoge bloeddruk
- Hoog HDL-gehalte
- Hoog LDL-gehalte
- Hoog aantal triglyceriden
- Hoge cholesterol
- Weinig of geen dagelijkse beweging
- Diabetes
Vrouwen met diabetes hebben een hoger risico op hartziekten, hoofdzakelijk na de menopauze. Hoe meer risicofactoren u hebt, hoe groter het risico op een hartziekte. Sommige factoren kun je niet controleren, cholesterol kun je wel controleren.
Wat zijn de verschillende vetten?
Vetten zijn niet gelijk in aantal, volume en het effect die ze hebben op jouw lichaam. Sommige vetten kunnen een positieve invloed hebben, andere een negatieve. De volgende lijst omschrijft de verschillende soorten vetten aanwezig in het voedsel, van goede tot slechte .
- Meervoudige niet-verzadigde vetten. Aanwezig in groente- of plantenoliën (zonnebloemolie, maïs, soja, sesam en katoenzaad), alsook in vissen Deze vetten zijn vloeibaar op kampertemperatuur .
- Enkelvoudige niet-verzadigde vetten. Eveneens aanwezig in groenten en planten (olijven, canola en pinda). Deze zijn eveneens vloeibaar op kamertemperatuur en kunnen de LDL-cholesterol licht verlagen.
- Dieet Cholesterol. Aanwezig in dierlijk voedsel . Dieetvetten verhogen de cholesterol van zodra ze in grote hoeveelheid worden gegeten. Echter niet zo dramatisch als verzadigde vetten.
- Verzadigde vetten. Aanwezig in dierlijke producten (vlees en zuivel), tropische oliën (palm, kokosnoot en cacaoboter) en sommige planten oliën. Deze zijn vast op kamertemperatuur . Verzadigde vetten verhogen de cholesterol en zouden maximaal 10% van je dagelijkse calorieën mogen uitmaken .
- Trans-vetten. Dit zijn meervoudig en/of enkelvoudig verzadigde vetten die aangepast worden om als verzadigde vetten te functioneren zoals margarine bvb. Deze vetten worden vaak gebruikt in gebak, koekjes en taart. Deze vetten zijn vast van aard op kamertemperatuur en kunnen zeker de cholesterol verhogen.
Hoe kan ik teveel vet in mijn dieet vermijden?
Om minder vet en cholesterol in uw voeding te hebben, kunnen volgende tips u helpen:
- Grill, bak, stoom barbecue of gebruik de microgolfoven i.p.v. frituren.
- Gebruik als smaakmaker liever kruiden en citroensap i.p.v. boter of margarine.
- Kies vetvrije of vetarme zuivelproducten.
- Kies smalle stukken vlees en verwijder het vet.
- Vermijd spek, worsten en vetrijke maaltijden.
- Verwijder het vel van kip en kalkoen.
- Kies groenten - vermijd sauzen en boter.
- Kies vetvrije of vetarme salade dressing.
- Gebruik de helft van het vet dat nodig is bij het gebruik van een recept.
Welk voedsel kan u helpen?
Vezelrijk voedsel kan helpen om de cholesterol te verlagen en uw gewicht onder controle houden . Er bestaan twee soorten van vezels, oplosbaar en niet-oplosbaar. Oplosbare vezels lossen op in water en zijn aanwezig in bonen, gerst, en sommige fruitsoorten en groenten. Het kan helpen om cholesterol te verlagen en bloedsuikerspiegels onder controle te houden. Onoplosbare vezels lossen dus niet in water en zijn aanwezig in tarwe, zemelen, volle graansoorten en groenten.
Een vezelrijk, vetarm dieet kan eveneens het risico op verschillende soorten kanker verlagen. Beide soorten vezels maken deel uit van een gezonde voeding, zorg dat je er genoeg van eet; enkele tips:
- Eet 5 of meer stukken verse groenten en fruit per dag.
- Kies rauwe groenten en vers fruit met de schil .
- Kies volkoren of meergranen brood, havermout, bruine rijst.
- Eet een aantal maal per week zoutarme bonen, erwten en linzen i.p.v. rood vlees.
Wat kunt u nog doen?
Maak gezonde keuzes:
- Eet correct.
- Beweeg meer en/of doe aan sport.
- Behoud een gezond gewicht.
- Controleer uw bloedsuiker.
- Neem uw medicijnen in zoals voorgeschreven door uw arts.
- Ga regelmatig op consultatie bij uw Diabetes Team.
- Neem de tijd om te rusten.
Hoe kunt u uw cholesterol verlagen?
| Type bloedvetten |
Na te streven resultaat |
Risico neemt toe als uw resultaat ...... is | Wat kunt u doen om dit te verlagen |
| Cholesterol |
Minder dan 200 mg/dl |
HOOG | Minder verzadigde vetten eten Minder cholesterolrijke voeding eten |
| LDL (slechte cholesterol) |
Minder dan 100 mg/dl als u diabetes heeft |
HOOG | Minder verzadigde vetten eten Minder cholesterolrijke voeding eten Let op uw gewicht Medicatie enkel op voorschrift |
| HDL (goede cholesterol) |
Meer dan 45 mg/dl | LAAG | Beweeg regelmatig Stop met roken Let op uw gewicht |
| Triglyceriden |
Minder dan 200 mg/dl | HOOG | Verbruik minder alcohol Beweeg regelmatig Let op uw gewicht |
Wat is er verkeerd aan wat vetten in mijn voeding of dieet?
Niets. Vetten behoren tot een gezond dieet. Hoewel, vetten zijn calorierijk. Eén gram vet telt 9 calorieën, terwijl bvb een gewone aardappel maar 4 calorieën per gram telt. Van teveel vet eten gaat men verdikken, net daarom raad men aan dat maximaal 30% van de dagelijks in te nemen calorieën afkomstig mag zijn van vetten.
